Wegens Hitler

Hamburg, 25 april 1983: de wereldpers verzamelt zich voor de grote presentatie van Stern. Maar al tijdens de persconferentie slaat de twijfel toe, en het onderzoek van papier en inkt doet de rest. De laatste aflevering van deze reeks, met een duidelijke les.

Wat stond er eigenlijk in die vervalste dagboeken? We lezen mee over de Kristallnacht, over Himmler en over de Jodenvervolging. En we zien hoe Hitler daarin wel heel gemakkelijk wordt witgewassen.

Uitgeverij Gruner + Jahr, bekend van Stern, ruikt de sensatie van de eeuw en trekt in het geheim miljoenen uit. Journalist Gerd Heidemann krijgt alle ruimte, maar echt controleren doet niemand. Hoe kon dit zo ver komen?

Aan een keukentafel in Stuttgart zit Konrad Kujau, handelaar in nazispullen en een handige fantast. Met oude schriften, thee en een nagemaakt handschrift begint hij aan de dagboeken van Hitler. Eén journalist trapt er volledig in.

April 1945: in de laatste oorlogsdagen stort een vliegtuig uit Berlijn neer, met aan boord geheime documenten van Hitler. Bijna veertig jaar later zorgt juist dat toestel voor een van de grootste journalistieke schandalen ooit. Deze week: de dagboeken die Hitler nooit schreef.

In de laatste aflevering gaat het over Katinka zelf: wat erf je van een vader die vindt dat hij niet meer had mogen leven? Ze vertelt over erfschuld, therapie en haar ontmoeting met nabestaanden uit Weert. Wil je het hele verhaal weten, lees dan Mijn vader, een verrader? (Hollands Diep, 2026).

In september 1944 staan er twee mannen van het verzet voor Bobs deur, met grote gevolgen. Katinka vertelt over de bevrijding en over de rechtszaak die later in de studieboeken belandde. En over het leven van haar vader na de oorlog.

Bob wordt verhoord door de Sicherheitsdienst en verzint een opdrachtgever: "Hugo". Dan loopt een verzetsvergadering in het Limburgse Weert slecht af, en acht mannen worden opgepakt.

We gaan terug naar het begin van de oorlog en naar de man achter de schuilnaam Peter Vos. Bob Jesse hielp honderden mensen aan valse papieren en onderduikadressen, tot hij in 1944 uitgeput wilde stoppen. Twee weken later wordt hij in de trein opgepakt.

Deze week schuift Katinka Jesse aan met haar boek Mijn vader, een verrader?. Haar vader Bob was verzetsman, maar stond na de oorlog bekend als "de verrader van Weert". Katinka vertelt hoe ze in 1988 als rechtenstudente zijn verhaal ineens in de collegezaal hoorde.

We eindigen waar het begon. Kamp Schoorl in de Noord-Hollandse duinen was het allereerste kamp dat de bezetter in Nederland inrichtte. Eerst voor Britten, Fransen en Belgen, daarna als doorgangskamp voor Joden en politieke gevangenen. Met een bekende naam als commandant: Karl Peter Berg, die later commandant van Kamp Amersfoort werd.

Het ongemakkelijke hart van Erika: de bewaking was Nederlands. Wie waren de KK'ers en commandant Diepgrond? En hoe kon Herbertus Bikker, "de Beul van Ommen", ontsnappen en tot zijn dood ongestraft in Duitsland blijven wonen? Tot slot: hoe het kamp onder een vakantiepark verdween, en de verborgen letters E-R-I-K-A.

Een zware aflevering: honger, dwangarbeid bij boeren in de buurt en dagelijkse mishandeling. Over de acht Joodse gevangenen, van wie er maar twee de oorlog overleefden, en over de drie gefusilleerde verzetsmensen, onder wie kinderredder Jaap Musch. Ook: de gedwongen voettocht richting Westerbork in april 1945 en het kamp als interneringskamp na de bevrijding.

Misschien wel het minst bekende kamp van Nederland. Vroeger kampeerden de theosofen van Krishnamurti op dit terrein, in de oorlog werd het een Justizlager waar Nederlandse rechters zwarthandelaren naartoe stuurden. We vertellen hoe het kamp steeds van karakter veranderde, wat de cijfers zeggen en waarom de rechters in 1943 niemand meer stuurden.

Het slot over Kamp Amersfoort, met drie verhalen. De 101 Sovjet-krijgsgevangenen die als propaganda door de stad werden gevoerd en in april 1942 werden geëxecuteerd. De razzia van Putten, waarna 601 mannen naar Neuengamme gingen. En de 49 verzetsmensen die na de aanslag op Rauter op de schietbaan werden doodgeschoten. Verder: de Stenen Man, Titus Brandsma en Floris Bakels.

Over het nietsontziende terreurbewind binnen Kamp Amersfoort. Wat was de gevreesde Rozentuin? Wie waren commandant Karl Peter Berg en "de Beul van Amersfoort" Joseph Kotälla? Daarnaast aandacht voor Loes van Overeem, "de Witte Engel", die via het Rode Kruis hulp probeerde te bieden. Links: Nationaal Monument Kamp Amersfoort Oorlogsbronnen: Kamp Amersfoort Gedenkplaats Kamp Amersfoort (4 en 5 mei)

Het beruchte Polizeiliches Durchgangslager aan de zuidrand van Amersfoort. Niels en Sjoerd bespreken het ontstaan van dit doorgangs- en strafkamp, de tienduizenden gevangenen die er vastzaten, de beruchte "Palestina Express" en de transformatie tot het huidige monument en museum. Links: Nationaal Monument Kamp Amersfoort Tijdlijn Kamp Amersfoort Oorlogsbronnen: Kamp Amersfoort

Twee van de meest ingrijpende gebeurtenissen uit de geschiedenis van Vught. Over de kindertransporten naar Sobibor in juni 1943, vastgelegd in de dagboeken van Helga Deen en David Koker, en het gruwelijke bunkerdrama in cel 115 in januari 1944. Links: Nationaal Monument Kamp Vught Joods Monument Oorlogsmonumenten Vught (4 en 5 mei)

Een bijzonder verhaal binnen het prikkeldraad: de werkplaats van Philips in Kamp Vught. Hoe de SOBU-groep en het Philips-Kommando ontstonden, wat de beruchte "Philips-prak" betekende voor gevangenen, en hoe honderden Joodse arbeiders via Reichenbach en Auschwitz wisten te overleven. Links: Nationaal Monument Kamp Vught Stichting Philips-Kommando Joods Monument: SOBU en Philips-Kommando Andere Tijden: Philips en de gevangenen

Het enige officiële SS-concentratiekamp op Nederlandse bodem: Konzentrationslager Herzogenbusch. Niels en Sjoerd bespreken het ontstaan van het kamp in de bossen bij Vught, de indeling en het zware dagelijkse kampleven. Ook komt de ontruiming rond Dolle Dinsdag aan bod en wat er na de oorlog met het terrein gebeurde. Links: Nationaal Monument Kamp Vught Oorlogsmonumenten Vught (4 en 5 mei)

In deze aflevering duiken we in de geschiedenis van Kamp Westerbork. Oorspronkelijk gebouwd als opvangkamp voor Joodse vluchtelingen, groeide Westerbork tijdens de Duitse bezetting uit tot het belangrijkste doorgangskamp van Nederland. We bespreken het dagelijks leven in het kamp, de transporten naar Auschwitz en Sobibor, en de rol die Westerbork speelde in de vervolging van meer dan honderdduizend Nederlandse Joden, Sinti en Roma. Een aangrijpende aflevering over een plek die symbool staat voor één van de donkerste hoofdstukken uit de Nederlandse geschiedenis.

In deze zomeraflevering staat Albert Speer centraal: Hitlers favoriete architect en later minister van Bewapening. Lange tijd werd hij gezien als de ‘goede nazi’, de technocraat die afstand zou hebben gehouden van de grootste misdaden van het regime. We bespreken zijn snelle opkomst binnen de nazi-top, zijn rol in de Duitse oorlogsindustrie, zijn relatie met Hitler en de vraag of zijn zorgvuldig opgebouwde imago na de oorlog wel terecht was. Een fascinerend portret van een man die zich presenteerde als apolitieke bestuurder, maar diep verweven was met het Derde Rijk.

In deze zomeraflevering staat Rudolf Höss centraal: de commandant van Auschwitz en één van de belangrijkste uitvoerders van de Holocaust. We bespreken zijn weg naar de SS, de opbouw van Auschwitz als vernietigingscentrum en hoe hij massamoord tot een efficiënt systeem maakte. Een confronterend portret van een man die achter bureaucratische taal en gehoorzaamheid één van de grootste misdaden uit de geschiedenis hielp organiseren.

In deze zomeraflevering staat Adolf Eichmann centraal: de man die de logistiek achter de Holocaust organiseerde. Hoewel hij geen prominente nazi-leider was, speelde hij een cruciale rol bij de deportatie van miljoenen Joden naar getto's en vernietigingskampen. We bespreken zijn opkomst binnen de SS, zijn rol in de Endlösung, zijn vlucht naar Argentinië en de spectaculaire ontvoering door de Israëlische geheime dienst. Een indringend portret van een bureaucraat die massamoord tot een administratief proces maakte.

In deze zomeraflevering staat Martin Bormann centraal: de onzichtbare machtsfactor achter Hitler. Als persoonlijk secretaris van de Führer controleerde hij de toegang tot Hitler en groeide hij uit tot één van de invloedrijkste figuren binnen het naziregime. We bespreken zijn politieke manoeuvres, zijn rol binnen de nazi-top en het mysterie rond zijn lot na de val van Berlijn. Een fascinerend portret van de man die vanuit de schaduw grote invloed uitoefende op het Derde Rijk.

In deze zomeraflevering staat Joseph Goebbels centraal: meester van de nazi-propaganda en één van Hitlers meest fanatieke volgelingen. We bespreken hoe hij miljoenen Duitsers beïnvloedde met propaganda, desinformatie en massabijeenkomsten, en hoe zijn onvoorwaardelijke trouw aan Hitler hem tot het bittere einde bracht. Een indringend portret van de man die woorden en media veranderde in een krachtig wapen van het Derde Rijk.

In deze zomeraflevering staat Heinrich Himmler centraal: architect van de SS, organisator van het naziterreurapparaat en één van de belangrijkste uitvoerders van Hitlers beleid. We bespreken zijn opkomst binnen het Derde Rijk, zijn obsessie met ras en ideologie, en zijn centrale rol in de Holocaust. Een indringend portret van de man die achter de schermen uitgroeide tot één van de machtigste en meest gevreesde figuren van nazi-Duitsland.

In deze zomeraflevering staat Hermann Göring centraal: oorlogsheld, vertrouweling van Hitler en één van de machtigste figuren van het Derde Rijk. Van zijn rol bij de opbouw van de nazi-staat tot zijn persoonlijke ambities, luxe levensstijl en uiteindelijke ondergang.

Twee honderd afleveringen. Ooit begonnen als een slecht idee, inmiddels uitgegroeid tot een nog slechter idee met een jubileum. In deze speciale aflevering blikken we terug, kijken we vooruit en doen we vooral waar we al 199 afleveringen goed in zijn: afdwalen. Bedankt voor het luisteren en welkom bij aflevering 200 van Wegens Hitler. 🎉🎙️

In deze laatste aflevering van het seizoen bezoeken we een aantal vliegvelden rondom Berlijn en wat daar nu nog van te zien is.

**Door Niels wat later, onze excuses!** Het decor staat, de ideologie is gevormd. In dit slotakkoord van ons tweeluik zien we hoe Dietrich Eckart in 1919 de 'acteur' vindt voor zijn moorddadige script: Adolf Hitler. Van de eerste ontmoeting in München tot de mislukte Bierhalle-putsch in 1923; ontdek hoe deze bohemien de basis legde voor de grootste catastrofe van de moderne geschiedenis. Dictators ontstaan immers nooit alleen—er staat altijd een mentor in de schaduw.

Dictators ontstaan zelden uit het niets. In dit eerste deel maken we kennis met Dietrich Eckart, de man die later de belangrijkste mentor van Adolf Hitler zou worden. We volgen zijn reis van mislukt literair talent in Berlijn tot de radicale, antisemitische stem in de achterafzaaltjes van München. We laten hem achter in 1919: de ideologische gifbeker is gevuld, het netwerk is gebouwd. Nu is het wachten op de ontmoeting die alles zal veranderen.

In deze aflevering bespreken we de Slag om de Seelowerhoogten, de laatste grote verdedigingslinie vóór Berlijn, waar Sovjettroepen zich in april 1945 met enorme verliezen een weg doorheen vochten en zo de toegang tot de Duitse hoofdstad forceerden.

In deze aflevering duiken we in Bunker Valentin, een gigantische onderzeebootfabriek uit de Tweede Wereldoorlog, gebouwd door nazi-Duitsland. We bespreken de schaal van het project en de harde realiteit van de dwangarbeid waarmee het tot stand kwam. Ook staan we stil bij hoe deze plek vandaag dient als indrukwekkende herdenkingslocatie.

In deze aflevering duiken we in de geschiedenis van de Völkischer Beobachter, het beruchte propagandablad dat uitgroeide tot het officiële spreekbuis van de NSDAP.

In deze aflevering duiken we in de beruchte Spandau-gevangenis in Berlijn, waar nazi-kopstukken hun straf uitzaten na de Neurenbergprocessen. We volgen het dagelijkse leven achter de muren en de merkwaardige regels die golden voor de laatste gevangene, Rudolf Hess. Een verhaal over macht, isolatie en de symbolische lading van een gevangenis die uiteindelijk zelf werd afgebroken om verering te voorkomen.

Hij preekte over goede seks en de kunst van het loslaten. Maar ondertussen hielp psychiater Johannes Heinrich Schultz een regime overeind dat Europa op brute wijze misbruikte. Het verhaal van een nazi-arts die de liefde ontleedde, terwijl een heel continent gebukt ging onder de beul. Vriend worden? Klik hier.

Hans Frank begon als de persoonlijke advocaat van Adolf Hitler, maar groeide uit tot een van de beruchtste bestuurders van het Derde Rijk.Als gouverneur‑generaal van bezet Polen voerde hij een meedogenloos bewind dat hem de bijnaam “de slachter van Polen” opleverde.In deze aflevering ontrafelen we hoe macht, ideologie en juridische schijn samenkwamen — en hoe Frank uiteindelijk zelf bij Neurenberg eindigde.

In deze aflevering staan we stil bij Reinhard Heydrich, een van de machtigste en meest gevreesde figuren binnen het naziregime.Als architect van terreur speelde hij een sleutelrol in de onderdrukking van Europa en de organisatie van massaal geweld.Wie was deze man achter het systeem, en hoe kon zijn macht zo ver reiken?

In deze aflevering spreken we over het boek Oorlog op de radio van Jan Libbenga. Het boek laat zien hoe tijdens en direct na de Tweede Wereldoorlog een felle strijd werd uitgevochten via de ether. Aan de hand van (recent vrijgegeven) archieven reconstrueert Libbenga de rol van onder meer Radio Oranje en laat hij zien hoe de oorlog letterlijk te horen was in de huiskamers. De podcast steunen? Dat kan hier!

In deze aflevering spreken we met Wim Huijser en Jelle de Gruyter over hun boek 5 mei 1945. Aan de hand van nieuw archiefonderzoek reconstrueren zij het werkelijke verloop van de Duitse capitulatie en ontleden zij de mythevorming rond Wageningen.

Een bijzondere aflevering, dit keer geen klassieke bespreking maar een verhalende vertelling. We nemen je mee naar de laatste uren van het leven van Hermann Göring: van zijn gevangenschap na de Neurenbergse processen tot de beslissingen en gebeurtenissen die leidden tot zijn einde. Geen oordeel, geen analyse achteraf, maar een reconstructie van een beladen moment in de geschiedenis, verteld als een verhaal. Meer Wegens Hitler? Steun ons en word vriend! Andere vrienden maken? Word lid van de WhatsApp groep

In deze aflevering kijken we naar andere bijzondere gevangene van Dachau. Wil je ons steunen? Word vriend van de show!

Martin Niemöller was geen gewone gevangene; hij was de "persoonlijke gevangene" van Adolf Hitler. Ooit een gedecoreerde U-bootcommandant en aanhanger van het nationaalsocialisme, ontpopte hij zich tot een felle criticus van de nazi-bemoeienis met de kerk.

Benjamin Ferencz was de jongste aanklager tijdens de Neurenberg-processen, waar hij 22 nazi-officieren veroordeeld kreeg voor massamoord. Hij wijdde de rest van zijn leven aan de oprichting van het Internationaal Strafhof om oorlogsmisdaden wereldwijd te bestraffen. Tot zijn dood op 103-jarige leeftijd bleef hij strijden voor zijn motto: "Law, not war."

Een korte mededeling van de makers over een tijdelijke podcast pauze. We hopen op je steun te blijven rekenen en hopelijk tot snel!

Operatie Exodus (1945) was een geallieerde lucht­evacuatie waarbij bevrijde geallieerde krijgsgevangenen na het einde van de Tweede Wereldoorlog vanuit Europa werden teruggebracht naar Groot‑Brittannië. In deze aflevering gaan we in op de operatie en de gevolgen voor de soldaten. Ons steunen? Word vriend van de show!

In mei 1940 wordt Rotterdam onverwachts getroffen door de Duitse Blitzkrieg. Hoe verloopt het conflict in Rotterdam, culminerend in de grootschalige verwoesting van de stad? Word jij onze 150ste vriend? Meld je hier aan!

Ontdek het waargebeurde verhaal achter de spectaculaire bevrijding van de gevangen dictator Mussolini van de onneembare bergtop Gran Sasso. Terwijl elitetroepen met zweefvliegtuigen op de rotsen crashten, vocht een overbelast reddingsvliegtuigje zich op miraculeuze wijze uit een diep ravijn. Een bloedstollende operatie vol verraad, nazipropaganda en een hachelijke ontsnapping die de geschiedenis van de moderne Special Forces voorgoed veranderde

Het jaar is omgevlogen, reden genoeg om eens terug te kijken op alle uitzendingen van 2025.