Groningse Geschiedenis

Groningse Geschiedenis

In 'Groningse Geschiedenis' nemen Titus en Marlot, vader en dochter, stadsgids en geschiedenisdocente, je mee op een tijdreis. We vertellen verhalen over mensen, gebeurtenissen en gebouwen die belangrijk zijn voor Groningen. Luister mee alsof je bij ons aan de keukentafel zit en leer onze (en misschien ook wel jouw) lievelingsstad op een nieuwe manier kennen!
00:00
00:00

Samenvatting van de aflevering

In deze aflevering van Groningen Geschiedenis duiken Marlot en Titus eindelijk in het gebouw waar ze het nog nooit over hadden: het stadhuis aan de Grote Markt. Ze beginnen bij het Raad- en Wijnhuis dat er al sinds de middeleeuwen stond, met een wijnkelder zo vol dat de wijn soms in de gevangeniscellen werd opgeslagen, en drie panden aan de achterkant met namen als De Pauw en Bulgarije. In 1775 ging het tegen de vlakte, en toen begon een bouwgeschiedenis van maar liefst 35 jaar. Titus vertelt over de prijsvraag van burgemeester Van Iddekinge en hoogleraar Petrus Camper, het neoclassicistische ontwerp van Jacob Otten Husly, een bouwput die tien jaar vol water stond, de Franse tijd en de oplevering in 1810. Met een ezelsbruggetje voor de vier zuilenorden, de paaltjes die marktvrouwen van de vensterbanken moesten weren, het omstreden nieuwe stadhuis van Jo Vegter met zijn staatsietrap, het Natalini-complex en de raadzaal die door het hele gebouw zwierf tot hij in de kap belandde. Marlot neemt je mee naar het…

Afleveringen

42-

#14 Het Stadhuis van Groningen

In deze aflevering van Groningen Geschiedenis duiken Marlot en Titus eindelijk in het gebouw waar ze het nog nooit over hadden: het stadhuis aan de Grote Markt. Ze beginnen bij het Raad- en Wijnhuis dat er al sinds de middeleeuwen stond, met een wijnkelder zo vol dat de wijn soms in de gevangeniscellen werd opgeslagen, en drie panden aan de achterkant met namen als De Pauw en Bulgarije. In 1775 ging het tegen de vlakte, en toen begon een bouwgeschiedenis van maar liefst 35 jaar. Titus vertelt over de prijsvraag van burgemeester Van Iddekinge en hoogleraar Petrus Camper, het neoclassicistische ontwerp van Jacob Otten Husly, een bouwput die tien jaar vol water stond, de Franse tijd en de oplevering in 1810. Met een ezelsbruggetje voor de vier zuilenorden, de paaltjes die marktvrouwen van de vensterbanken moesten weren, het omstreden nieuwe stadhuis van Jo Vegter met zijn staatsietrap, het Natalini-complex en de raadzaal die door het hele gebouw zwierf tot hij in de kap belandde. Marlot neemt je mee naar het…

27 okt. 2026
41-

Special #10 De Zuidlaardermarkt

In deze speciale aflevering van Groningse Geschiedenis steekt Marlot de provinciegrens over, naar het dorp dat op de derde dinsdag van oktober misschien wel het beroemdste van Nederland is: Zuidlaren. Op 20 oktober 2026, de dag van de Zuidlaardermarkt zelf, schuiven twee echte Zuidlaarders aan: Hans Fidder van de Historische Vereniging Zuidlaren en Mila Vereling, die de markt al 24 keer van dichtbij meemaakte. Op de achtergrond zie je beelden die diezelfde ochtend in alle vroegte op de markt zijn geschoten. Samen duiken ze in de geschiedenis van de grootste en oudste paardenmarkt van Europa: van monniken uit Aduard en de kerkwijding van 1267 tot de eerste betrouwbare vermelding in 1701 en de verhuizing naar de derde dinsdag van oktober. Hans vertelt over de noodbrug die in 1856 werd gebouwd zodat Groningers toch naar de markt konden, huiskamers die één dag per jaar koffiehuis werden, Prins Bernhard die zijn kopje half liet staan, en een kermis met boksers, een stoomcarrousel en de dame met de drie borsten.…

20 okt. 2026
40-

Special #9 De Dolle Jonker – Helemaal vanuit Middelstum, met wereldkampioen Concordia

In deze speciale aflevering van Groningse Geschiedenis presenteert Marlot vanuit De Hoeksteen in Middelstum, met publiek, muziek, een verteller en gasten aan tafel. Aanleiding is Fanfare Concordia, dat op 19 juli 2026 wereldkampioen werd op het Wereld Muziek Concours in Kerkrade met De Onverschrokken, een stuk dat Jan de Haan speciaal componeerde over de beroemdste zoon van het dorp: Bartold Entens van Mentheda, oftewel de Dolle Jonker. Schrijver Fré Schreiber vertelt in het Gronings het verhaal van de watergeus die op zijn achtste zijn vader verloor na een uit de hand gelopen feest in Bedum, in Leuven ging studeren, bij Heiligerlee en Den Briel vocht en in 1580 voor de poorten van Groningen stierf, met naar verluidt het deksel van een botervat als schild. Ties Groenewold van het oorlogsmuseum in Middelstum vertelt hoe hij een stuk van de luidklok uit 1550 opgroef die Bartold nog gehoord moet hebben, Wim Groeneveld haalt herinneringen op aan het kinderboek over Drebbeltje en de Dolle Jonker dat hij op de…

14 okt. 2026
39-

Tussentijds #14: vrouwen in de geschiedenis en de vraag directeur of directrice

In deze Tussentijds-aflevering van Groningse Geschiedenis nemen Marlot en Titus weer ieder twee onderwerpen mee die hen opvielen, met vijf minuten per onderwerp en de gebruikelijke kans dat ze daar overheen gaan. Titus begint met een column van Herman Sandman vol bijzondere woorden, zoals vellichor, de vreemde weemoed die je kan overvallen in een tweedehands boekwinkel, en vertelt hoe hij in de Erfgoedbibliotheek van Antwerpen ineens oog in oog stond met een boek van Anna Maria van Schurman. Later legt hij, met dichter Jean Pierre Rawie in de hand, een discussie op tafel: moet een vrouw aan het hoofd van een organisatie nu directeur heten of directrice? Marlot heeft daar een uitgesproken mening over. Marlot zelf duikt in het leven van Anna van Ewsum, geboren in 1640, die trouwde met de broer van haar stiefvader en na zijn dood opdracht gaf voor het indrukwekkende praalgraf van Rombout Verhulst in de kerk van Midwolde, waarop haar man in kimono ligt afgebeeld. Daarna pleit ze voor een Nederlandstalige versie…

06 okt. 2026
38-

Special #8 Redbad, de legendarische koning (op schoolreisje naar het Fries Museum)

In deze aflevering van Groningse Geschiedenis gaan Marlot en Titus de provinciegrens over. Met de trein, met stroopwafels op zak en met een licht gedempte stem reizen ze naar Leeuwarden voor de tentoonstelling Redbad, de legendarische koning in het Fries Museum. Redbad heerste rond het jaar 700 over Frisia, een Fries koninkrijk dat zich langs de hele Noordzeekust uitstrekte, van Zeeland tot Denemarken, en dus ook over het huidige Groningen. Wandelend door de zalen vertellen ze over de Friezen als zeevarend volk, de botsingen met de Franken van Pepijn en Karel Martel, de slag bij Dorestad, de Lex Frisionum met zijn boetes en gruwelijke straffen voor heiligschennis, en de handel in barnsteen en maalstenen die tot Scandinavië, Afrika en India reikte. Ze bekijken munten uit Wijk bij Duurstede, een tuniek en beenwikkels van een man uit het moeras, kinderschoenen uit een terp, een hondengraf en een zevende-eeuwse vrouw die in een uitgeholde boomstam werd begraven. Daartussen: een weegschaalspel dat vader en…

29 sep. 2026