Samenvatting van de aflevering
Het is de Maand van de Geschiedenis, met als thema Lichaam & Geest. Een mooie aanleiding om het te hebben over hoe blinde en slechtziende mensen in het verleden samen met hun hulphonden hun leven leidden. Rembrandt is daarbij onze gids. Host Janine Abbring gaat erover in gesprek met kunsthistorici Marte Sophie Meessen en Erik Hinterding.
Het is de Maand van de Geschiedenis, met als thema Lichaam & Geest. Een mooie aanleiding om het te hebben over hoe blinde en slechtziende mensen in het verleden samen met hun hulphonden hun leven leidden. Rembrandt is daarbij onze gids. Host Janine Abbring gaat erover in gesprek met kunsthistorici Marte Sophie Meessen en Erik Hinterding.
Afleveringen
Rembrandt - Hulphonden en blinde mensen
BeluisterdHet is de Maand van de Geschiedenis, met als thema Lichaam & Geest. Een mooie aanleiding om het te hebben over hoe blinde en slechtziende mensen in het verleden samen met hun hulphonden hun leven leidden. Rembrandt is daarbij onze gids. Host Janine Abbring gaat erover in gesprek met kunsthistorici Marte Sophie Meessen en Erik Hinterding.
Olifanten - van rijdieren tot robotslurven
BeluisterdZe zijn symbolen van pracht en praal, status en wijsheid. Op sommige plaatsen worden ze zelfs gezien als heilig: olifanten spelen tot op de dag vandaag een belangrijke rol in Azië. Janine Abbring spreekt met Anna Ślączka, conservator Zuid-Aziatische kunst, over olifanten in oeroude mythen en robotslurven in hedendaagse tempels.
Willem de Kooning - een moderne meesterschilder
BeluisterdHonderd jaar geleden vertrok de 22-jarige Willem de Kooning als verstekeling aan boord van een vrachtschip naar Amerika. Daar werd hij wereldberoemd; één van zijn schilderijen behoort tot de tien duurste doeken die ooit zijn verkocht. Nu is hij weer terug in Nederland, met een grote tentoonstelling in het Rijksmuseum. Conservatoren Marian Cousijn en Ludo van Halem vertellen er alles over. De tentoonstelling Willem de Kooning at work, met meer dan 100 tekeningen, schilderijen en sculpturen, is te zien van 9 oktober 2026 t/m 17 januari 2027.
RE-RELEASE: Rembrandt - De Nachtwacht
Beluisterd420 jaar geleden werd Rembrandt geboren. Dat vieren we met het opnieuw uitbrengen van podcasts over de bekendste schilder van de 17de eeuw. Het beroemdste schilderij van het Rijksmuseum is zonder twijfel De Nachtwacht van Rembrandt. Wie zijn al die mannen met hun geweren, vlag en speren? Wat zijn ze eigenlijk aan het doen? Wat heeft het kunstwerk in bijna 400 jaar allemaal meegemaakt? En hoe wordt de restauratie van dit grote doek aangepakt? 🖼️️ De Nachtwacht, Rembrandt van Rijn, 1642 🎤 Janine Abbring 🎓 Pieter Roelofs en Esther van Duijn
RE-RELEASE: Rembrandt - Vaandeldrager
Beluisterd420 jaar geleden werd Rembrandt geboren. Dat vieren we met het opnieuw uitbrengen van podcasts over de bekendste schilder van de 17de eeuw. Rembrandt was 30 jaar toen hij in 1636 een schilderij van een vaandeldrager maakte. In 2021 werd het schilderij voor 175 miljoen aangekocht door de Staat der Nederlanden, met steun van de leden van de Vereniging Rembrandt, de VriendenLoterij en het Rijksmuseum Fonds. Vanaf 2023 is het schilderij permanent te zien zijn in het Rijksmuseum. Host Janine Abbring gaat in gesprek met Rijksmuseum-directeur Taco Dibbits. Wat is een vaandeldrager eigenlijk? Waarom gebruikte Rembrandt zijn eigen gezicht? En hoe gaat zo'n aankoop van 175 miljoen in zijn werk? Deze aflevering verscheen eerder op 30 april 2022.
Point of View - genderperspectief op de collectie
BeluisterdWORLD PRIDE! Daarom een re-release van de aflevering Point of View - genderperspectief op de collectie Bestaat 'vrouwelijke' kunst? Waren er vroeger mensen die buiten het binaire kader traden? Kan een bureau 'mannelijk' zijn? Het lijken vragen van nu, maar gender is overal, want iedereen heeft een gender. In de tentoonstelling "Point of View" uit 2024 zag je een keuze uit de collectie van het Rijksmuseum bekeken vanuit een genderperspectief. Host Lotte van Eijk gaat erover in gesprek met mbo-studenten Ruben en Ize, kunstenaar Kinke Kooi en curator Maria Holtrop
RE-RELEASE: Rembrandt - de virtuoos (afl. 4/4)
Beluisterd420 jaar geleden werd Rembrandt geboren. Dat vieren we met het opnieuw uitbrengen van podcasts over de bekendste schilder van de 17de eeuw. Door een economische crisis raakt Rembrandt bijna alles kwijt waar hij om geeft. Desondanks ontwikkelt hij zich op creatief gebied als nooit tevoren. Na jaren van hoogconjunctuur, belandt de Republiek in een economische crisis. De stroom van opdrachten voor kunstenaars droogt op. Om de schuldeisers van het lijf te houden, wordt Rembrandt gedwongen zijn stadsvilla en al zijn bezittingen te verkopen. Hij belandt in een kleine woning elders in Amsterdam. Juist in deze laatste fase van zijn leven slaat hij met elk werk dat hij maakt nieuwe wegen in. Werken als De Staalmeesters en Het Joodse Bruidje zijn misschien wel het ultieme bewijs van Rembrandts virtuositeit. Host Annechien Steenhuizen in gesprek met Jaap Godrie, Erik Hinterding, Pieter Roelofs en Susan Smelt Dit is het vierde en laatste deel van een vierdelige serie, die in 2019 online ging.
RE-RELEASE: Rembrandt - de verhalenverteller (afl. 3/4)
Beluisterd420 jaar geleden werd Rembrandt geboren. Dat vieren we met het opnieuw uitbrengen van podcasts over de bekendste schilder van de 17de eeuw. Wanneer Rembrandt zich in 1631 in Amsterdam vestigt, komt hij terecht in een bruisende stad. De hoofdstad van de Republiek der Nederlanden is één van de belangrijkste steden van Europa. Vermogende kooplieden besteden hun geld aan de bouw van grachtenpanden, stijlvolle kleding en kunst. Rembrandt groeit al snel uit tot dé portrettist van de elite. Iedereen valt voor zijn originele en onorthodoxe manier van schilderen, óók Marten en Oopjen. Host Annechien Steenhuizen in gesprek met Jaap Godrie, Erik Hinterding, Pieter Roelofs en Susan Smelt Dit is het tweede deel van een vierdelige serie, die in 2019 online ging.
RE-RELEASE: Rembrandt - de rebel (afl. 2/4)
Beluisterd420 jaar geleden werd Rembrandt geboren. Dat vieren we met het opnieuw uitbrengen van podcasts over de bekendste schilder van de 17de eeuw. Wanneer Rembrandt zich in 1631 in Amsterdam vestigt, komt hij terecht in een bruisende stad. De hoofdstad van de Republiek der Nederlanden is één van de belangrijkste steden van Europa. Vermogende kooplieden besteden hun geld aan de bouw van grachtenpanden, stijlvolle kleding en kunst. Rembrandt groeit al snel uit tot dé portrettist van de elite. Iedereen valt voor zijn originele en onorthodoxe manier van schilderen, óók Marten en Oopjen. Host Annechien Steenhuizen in gesprek met Jaap Godrie, Erik Hinterding, Pieter Roelofs en Susan Smelt Dit is het tweede deel van een vierdelige serie, die in 2019 online ging.
RE-RELEASE: Rembrandt - de molenaarszoon (afl. 1/4)
Beluisterd420 jaar geleden werd Rembrandt geboren. Dat vieren we met het opnieuw uitbrengen van podcasts over de bekendste schilder van de 17de eeuw. Het verhaal begint in Leiden, waar Rembrandt in 1606 wordt geboren in een molenaarsgezin. Anders dan zijn broers en zussen krijgt Rembrandt de kans om naar school te gaan. Daar komt zijn grote tekentalent aan het licht. Hij gaat in de leer bij de Leidse schilder Jacob van Swanenburg. Rembrandt ontwikkelt zich razendsnel. Na een korte periode bij een tweede leermeester begint hij zijn eigen atelier. En daarmee ligt de weg naar roem en succes open. Host Annechien Steenhuizen in gesprek met Jaap Godrie, Erik Hinterding, Pieter Roelofs en Susan Smelt Dit is het eerste deel van een vierdelige serie, die eerder online ging in 2019.
RE-RELEASE: Rembrandt - Joodse bruid
Beluisterd420 jaar geleden werd Rembrandt geboren. Dat vieren we met het opnieuw uitbrengen van podcasts over de bekendste schilder van de 17de eeuw. Vandaag: directeur Taco Dibbits over zijn topstuk 'Het Joodse bruidje', in gesprek met Janine Abbring.
RE-RELEASE: Ed van der Elsken - Sweet Life: boek van een wereldreis
BeluisterdMet zijn vrouw Gerda van der Veen ging Ed van der Elsken in 1959 op wereldreis, 13 maanden lang. Wat kwam hij tegen? Waar ging hij op af? En dan: hoe maak je er een indrukwekkend fotoboek van? Want dat is Sweet Life. Wat maakt dit boek zo fantastisch? Janine Abbring praat erover Andreas Landshoff aan wie het boek is opgedragen, vriend van Ed van der Elsken en voormalig uitgever, en conservator fotografie Hans Rooseboom. Host Janine Abbring in gesprek met Andreas Landshoff (voormalig uitgever en vriend van Van der Elsken), Hans Rooseboom (conservator fotografie) In de tentoonstelling Ed van der Elsken - Up Close, 19 juni t/m 13 september 2026 te zien, heeft het boek Sweet Life een prominente plek. Deze podcast verscheen in 2021 bij de tentoonstelling Ed van der Elsken: Crazy World. Datzelfde jaar overleed Andreas Landshoff op 91-jarige leeftijd.
Ed van der Elsken - tentoonstelling Up Close: over vrijheid, experiment en gras in de auto
BeluisterdBrutaal, rebels, tegendraads. Ed van der Elsken fotografeerde op zijn heel eigen manier bijzondere en eigenzinnige mensen. Hij reisde de wereld rond, ging talloze keren naar Japan en struinde de straten af in Parijs en Amsterdam. Nog steeds is zijn werk een inspiratiebron voor heel veel fotografieliefhebbers. Janine Abbring praat met Anneke Hilhorst en Hinde Haest over de hippie-tijd, boeren in Purmerend, het maken van fotoboeken en het enorme werkarchief dat van Hilhorsts huis is overgebracht naar het Nederlands Fotomuseum en het Rijksmuseum. Haest onderzocht het archief en stelde de tentoonstelling samen. Over gras in de auto en blote mensen tot experimenten in vormgeving en afdrukken in de doka.
Fiep Westendorp - Van badkamerkastjes vol tekeningen naar een prachttentoonstelling
BeluisterdVan het rode kraanwagentje van Pluk van de Petteflet tot de zwart-witte silhouetten van Jip en Janneke: wie is er niet opgegroeid met de iconische illustraties van Fiep Westendorp? Zo’n 150 originele tekeningen zijn deze zomer te zien in het Rijksmuseum. Wie was Fiep Westendorp, en hoe werkte ze? Hoe komt het dat haar werk na 70 jaar nog altijd immens populair is? Janine Abbring gaat in gesprek met conservator Marian Cousijn en kunsthistoricus Gioia Smid, schatbewaarder van het werk van Fiep Westendorp en jarenlang goede vriendin van haar. De tentoonstelling Fiep Westendorp met zo’n 150 originele tekeningen in 2 zalen is te zien van 19 juni t/m 13 september 2026.
RE-RELEASE: Jan Steen - Sint Nicolaasfeest
Beluisterd400 jaar Jan Steen! Het is 400 jaar geleden dat Jan Steen werd geboren. Topstukken uit onder andere het Rijksmuseum zijn daarom nu bij elkaar gebracht in de Lakenhal in Leiden. Ontdek de wereld van Jan Steen vol humor, chaos en verstopte boodschappen. Luister in deze podcast naar het verhaal van het schilderij Het Sint-Nicolaasfeest. Waarom ontbreken Sint en Piet? En wat is de oorsprong van deze ogenschijnlijk oer-Hollandse traditie? Presentator Jörgen Raymann en senior conservator geschiedenis Eveline Sint Nicolaas duiken in de geschiedenis van dit feest.
RE-RELEASE: Jan Steen - Bakkersechtpaar
Beluisterd400 jaar Jan Steen! Het is 400 jaar geleden dat Jan Steen werd geboren. Topstukken uit onder andere het Rijksmuseum zijn daarom nu bij elkaar gebracht in de Lakenhal in Leiden. Ontdek de wereld van Jan Steen vol humor, chaos en verstopte boodschappen. En luister naar het verhaal van het schilderij van het trotse bakkersechtpaar. Waarom blaast het jongetje op een hoorn? En wat is een zottinnenkoek? Wie zijn deze bakkers? Host Janine Abbring gaat erover in gesprek met conservator Anne Lenders.
Kees Pop: Een Ghanese KNIL-militair in Atjeh en Harderwijk door Isaac Israels
BeluisterdEen gewonde Afrikaanse man die van ons wegkijkt met onderscheidingen en een pet op. Wie was hij? Een militair waarschijnlijk. Hoe raakte hij gewond en kennen we zijn naam? Allemaal vragen die bij je opkomen als je naar hem kijkt. Eveline Sint Nicolaas ging op onderzoek uit en vond in de archieven dat deze man via Ghana in Indonesië vocht, en tijdelijk in Harderwijk woonde. In deze podcast hoor je zijn verhaal.
Isaac Massa en Beatrix van der Laen: Wie zijn deze lachende geliefden geschilderd door Frans Hals?
BeluisterdEen dubbelportret om blij van te worden: een man en een vrouw kijken je lachend en verliefd aan. Ze zitten in een tuin, laten hun trouwringen zien en pronken met hun 17de-eeuwse rijkdom. Het is bijna alsof je naar een moderne huwelijksfoto kijkt. Hoe lukte het de schilder Frans Hals om ze zo ontspannen neer te zetten, en wie is het echtpaar dat we zien? Conservator Friso Lammertse gaat erover in gesprek met host Janine Abbring.
Pierre Cuypers: architect van het Rijksmuseum
BeluisterdDit keer gaan we niet het museum in, maar blijven we buiten, waar we kijken naar het gebouw van het Rijksmuseum. Het zit vol met beelden van allerlei mensen die bij de bouw van het museum belangrijk werden gevonden. Verrassend: een van die portretten is van de architect van het museum zelf: Pierre Cuypers. Waarom deed hij dat? En niet 1 keer, maar 3 keer! Projectleider gebouwenbeheer Igor Santhagens vertelt over het ontwerp, de bouw en verbouw van het museum in een gesprek met Janine Abbring.
Mathilde Cohen Tervaert-Israëls: pionier van de vrouwenbeweging en erfgenaam familie Israëls
BeluisterdZe was een van de pioniers van de Nederlandse vrouwenbeweging: Mathilde Cohen Tervaert-Israëls. Samen met grootheden als Aletta Jacobs en Wilhelmina Drucker zette ze zich in voor vrouwenrechten. En daarnaast zorgde ze voor de artistieke nalatenschap van haar broer en vader Israëls. Een rijk leven, maar met een tragisch einde. Host Janine Abbring gaat in gesprek met Laurien van der Werff, co-voorzitter van de werkgroep Vrouwen van het Rijksmuseum.
Don Ramon Satué: Welk portret verborg Goya onder dit schilderij?
BeluisterdEr is maar 1 schilderij van Goya in een openbare Nederlandse collectie: een portret van Don Ramón Satué. Op zich is dat al bijzonder, maar nog bijzonderder is dat er een ander portret ónder dit portret zit. Wie is de mysterieuze man die Goya overschilderde? En hoe gaat zo’n onderzoek in zijn werk? Je hoort het in deze podcast. Host Janine Abbring gaat in gesprek met restaurator Anna Krekeler.
Catharina van Braam Houckgeest: Hoe haar man in China samen met haar in de spiegel keek
BeluisterdAls je in deze spiegel kijkt, zie je naast je spiegelbeeld ook het portret van een vrouw, Catharina van Braam Houckgeest. Haar man Andreas had deze spiegel laten maken in China, waar hij was voor zijn werk bij de VOC. Ook al was hij ver weg, in de spiegel waren zij romantisch samen. Maar zij zouden elkaar nooit meer in levende lijve terugzien. Een 18de-eeuws levensverhaal in Nederland, China, Zuid-Afrika en Noord-Amerika. Verteld door Jan van Campen, conservator Aziatische exportkunst, in gesprek met host Janine Abbring.
Helena van der Schalcke: Wie is dit meisje met de grote ogen?
BeluisterdEen klein kind gekleed in het wit met een rode bloem in haar hand verovert in haar eentje de harten van veel bezoekers. Wat weten we over dit kind dat Gerard ter Borch schilderde? Wie waren haar ouders en hoe was het om op te groeien in de 17de eeuw? En wat is een valhoedje? Anne Lenders, conservator 17de-eeuwse Nederlandse schilderkunst, praat erover met host Janine Abbring.
Willem van Oranje: Vrijheidsstrijder, Vader des Vaderlands, en held?
BeluisterdBinnenkort in het theater: Willem van Oranje! Wie was hij ook alweer, en waarom wordt hij de Vader des Vaderlands genoemd? Maar nog meer: waarom is hij een nationale held? Is hij dat altijd geweest, en hoe zien we hem nu? In deze aflevering gaan we met zevenmijlslaarzen door zijn sensationele leven. Conservator Geschiedenis Stephanie Archangel gaat in gesprek met host Janine Abbring.
Tentoonstelling Metamorfosen: Van Bernini tot Bourgeois, eeuwenlange inspiratie
BeluisterdMensen, dieren, monsters en goden: al tweeduizend jaar lang inspireert de dichtbundel Metamorfosen van de Romeinse schrijver Ovidius verhalenvertellers én kunstenaars. De gelijknamige tentoonstelling opent op 6 februari in het Rijksmuseum. Daarin is werk te zien van wereldberoemde kunstenaars als Titiaan, Caravaggio en Bernini, maar ook hedendaagse kunstwerken, zoals de reusachtige spin van Bourgeois en videowerk van Juul Kraijer. Janine Abbring en Frits Scholten, senior conservator beeldhouwkunst, nemen ons mee door Ovidius’ mooiste verhalen en de hoogtepunten uit de tentoonstelling.
RE-RELEASE: Het melkmeisje van Johannes Vermeer
Beluisterd350 jaar geleden werd schilder Johannes Vermeer begraven. Wat weet jij over hem? Je zou haar misschien de Mona Lisa van het Rijksmuseum kunnen noemen: de naamloze dienstbode die langzaam melk uit haar kan schenkt, op het beroemde 17de-eeuwse schilderij van Johannes Vermeer. Sinds jaar en dag staat ze bekend als 'Het melkmeisje'. Over deze absolute favoriet praat Jörgen Raymann met directeur van het Rijksmuseum, Taco Dibbits.
RE-RELEASE: Had Johannes Vermeer wel of niet een camera obscura?
Beluisterd350 jaar geleden werd schilder Johannes Vermeer begraven. Wat weet jij over hem? In de aanloop naar de grote Vermeer-tentoonstelling in 2023 deed Gregor Weber onderzoek naar hoe Vermeers katholieke omgeving van invloed is geweest op zijn leven en schilderwerk. Zo is hij meer te weten gekomen over het gebruik van de camera obscura. Hoe kwam Vermeer hiermee in aanraking? En wat heeft zijn buurman van de orde van de jezuïeten ermee te maken? 🖼️️ Johannes Vermeer 🎤 Janine Abbring 🎓 Gregor Weber Wil je weten hoe de genoemde werken eruit zien? Kijk op Podcast: In het Rijksmuseum - Rijksmuseum Het boek Gregor J.M. Weber, 'Johannes Vermeer: Geloof, licht en reflectie' is verkrijgbaar via de webshop van het Rijksmuseum en in de boekhandel. Het is ook verkrijgbaar in het Engels. Beluister ook de andere aflevering over Vermeer. Heb je vragen, opmerkingen of wensen? Stuur dan een (audio)bericht naar podcast@rijksmuseum.nl of laat een comment achter. 'In het Rijksmuseum' is powered by ING.
RE-RELEASE: Leven en werk van Johannes Vermeer
Beluisterd350 jaar geleden werd schilder Johannes Vermeer begraven. Wat weet jij over hem? (Her)beluister de podcast over zijn leven en werk met Pieter Roelofs en Janine Abbring. Met een zoektocht naar zijn echte woonadres in Delft, nieuws over wie de grootste verzameling Vermeers ooit bij elkaar bracht en de bedrieglijke alledaagsheid van zijn schilderijen.
Vrouwen aan de muur #5: Nieuwe verhalen bij oude kunst
BeluisterdIn aflevering 5: Nieuwe verhalen bij oude kunst Ga mee met Geerke Catshoek en Willem Voogd door de zalen van het Rijksmuseum. Ontdek hoe eeuwenoude kunst nieuwe verhalen krijgt als we andere vragen stellen. Wat zien we als we Het melkmeisje niet alleen bewonderen, maar ons ook afvragen wíe ze eigenlijk was? Waarom kan de Lodewijk XV-stijl voortaan beter de Madame de Pompadour-stijl worden genoemd? En wist je dat een middeleeuwse gravin zichzelf als opdrachtgever liet afbeelden op een gevelsteen van een belangrijk klooster? Waarom ze dat deed, en over heel veel meer, kom je alles te weten.
Vrouwen aan de muur #4: What's in a name?
BeluisterdIn aflevering 4: What's in a name? Een aflevering over zichtbaarheid, vergeten verhalen en de kracht van een naam. Waarom worden sommige namen wél bekend en andere nooit? Maak je als vrouw met een mannennaam meer kans om door te breken? Wie bepaalt eigenlijk wie we onthouden? Op zoek naar de verhalen achter de jonge vrouw die jarenlang zonder naam in het museum hing tot grote kunstenaars die ondanks hun meesterlijke werk anoniem bleven. 🖼️️ Vrouwen aan de muur #4 🎤 Een podcast van Geerke Catshoek, met Willem Voogd 🎓 Experts: Marion Anker, Naomi Bisping, Mels Evers, Rijksmuseum 👍 Eindredactie: Wieneke 't Hoen i.s.m. Irma de Vries, Rijksmuseum 🎧 Audionabewerking Luuk van Dijk 🙏 Met dank aan Stef Visjager voor het advies De podcast 'Vrouwen aan de muur' is mogelijk gemaakt door Stichting TBI Fundatie / Vrouwen van het Rijksmuseum Fonds. Wil je meer weten over Thérèse Schwartze, luister dan naar deze podcast. In de podcastserie 'Vrouwen aan de muur' gaat Geerke Catshoek met Willem Voogd op zoek naar de…
Vrouwen aan de muur #3: Werkten vrouwen vroeger?
BeluisterdIn aflevering 3: Werkten vrouwen vroeger? Heel vaak denken mensen dat vrouwen in het verleden zich alleen bezighielden met het huishouden en de kinderen. Maar dat klopt echt niet. Die luxe hadden ze helemaal niet. In de 17de eeuw zorgden de meeste vrouwen in de Nederlanden ook voor het inkomen. Zo was Anna van Gelder als admiraalsvrouw verantwoordelijk voor de enorme logistiek en financiën van het schip van Michiel de Ruijter. Dit en veel meer over werkende vrouwen hoor je in aflevering 3 van 'Vrouwen aan de muur'.
Vrouwen aan de muur #2: Bestaat er zoiets als vrouwelijke kunst?
BeluisterdIn de podcastserie 'Vrouwen aan de muur' gaat Geerke Catshoek met Willem Voogd op zoek naar de gezichten en verhalen van vrouwen die onze geschiedenis hebben bepaald. Wie waren ze, waar kom je ze tegen, en waarom moeten ze nú zichtbaar worden? Ze nemen je mee door de zalen én achter de schermen. Want zonder vrouwen aan de muur blijft ons verhaal maar half verteld. In aflevering 2: Bestaat er zoiets als vrouwelijke kunst? Hoe zijn ideeën over mannelijkheid en vrouwelijkheid in de loop der tijd veranderd? En wat vinden we van Kenau, de heldhaftige vrouw uit de 16de eeuw?
Vrouwen aan de muur #1: Waar zijn toch de vrouwen?
BeluisterdIn aflevering 1: Waar zijn toch de vrouwen? Is een Hollandse meester altijd een man? Bij dat woord zou je dat misschien wel denken, maar (spoiler!) het is niet zo. Hoe komt het dan dat wij die vrouwelijke meesters vaak niet kennen? Ontdek het - en meer - in de eerste aflevering van 'Vrouwen aan de muur'. 🖼️️ Vrouwen aan de muur: 5 afleveringen, wekelijks vanaf 11 november 2025 🎤 Een podcast van Geerke Catshoek, met Willem Voogd 🎓 Experts: Jenny Reynaerts en Marion Anker, Rijksmuseum 👍 Eindredactie: Wieneke 't Hoen i.s.m. Irma de Vries, Rijksmuseum 🎧 Audionabewerking Luuk van Dijk 🙏 Met dank aan Stef Visjager voor het advies De podcast 'Vrouwen aan de muur' is mogelijk gemaakt door Stichting TBI Fundatie / Vrouwen van het Rijksmuseum Fonds.
TRAILER Vrouwen aan de muur. Waar zijn de vrouwen in het Rijksmuseum?
BeluisterdVanaf 11 november start een nieuwe podcastserie: 'Vrouwen aan de muur'. Geerke Catshoek gaat met Willem Voogd het Rijksmuseum in op zoek naar de gezichten en verhalen van vrouwen die onze geschiedenis hebben bepaald. Wie waren ze, waar kom je ze tegen, en waarom moeten ze nú zichtbaar worden? Ze nemen je mee door de zalen én achter de schermen. Want zonder vrouwen aan de muur blijft ons verhaal maar half verteld. 🖼️️ Vrouwen aan de muur: 5 afleveringen, wekelijks vanaf 11 november 2025 🎤 Een podcast van Geerke Catshoek, met Willem Voogd 👍Eindredactie Wieneke 't Hoen i.s.m. Irma de Vries, Rijksmuseum 🎧 Audionabewerking Luuk van Dijk 🙏 Met dank aan Stef Visjager voor het advies De podcast 'Vrouwen aan de muur' is mogelijk gemaakt door Stichting TBI Fundatie / Vrouwen van het Rijksmuseum Fonds.
Joodse fotograaf Hanna Elkan: eerste vrouwelijke fotograaf die haar eigen fotostudio in Amsterdam had
BeluisterdEen zelfportret van een fotograaf: ze kijkt in haar eigen camera met een volle, maar niet uitgelaten lach. We zien Hanna Elkan. Als eerste vrouwelijke fotograaf had ze haar eigen fotostudio in Amsterdam. Beroemde schrijvers en muzikanten, onder wie Rachmaninov en Stravinsky, kwamen vanuit het nabijgelegen Concertgebouw naar haar studio om zich te laten portretteren. Elkan en andere vrouwelijke fotografen creëerden met hun fotografie een uniek beeld van het Amsterdam. Mara Lagerweij - wetenschappelijk medewerker Geschiedenis - vertelt over Hanna Elkan in gesprek met Janine Abbring.
Versgebakken brood en trotse bakkers door Jan Steen
BeluisterdStel je voor, je loopt in de 17e eeuw door de binnenstad van Leiden en je hoort iemand op een hoorn blazen. Je weet wat dat betekent. Je gaat af op het geluid en de geur van versgebakken brood. Je wandelt de hoek om en ziet twee trotse mensen bij hun uitgestalde broodjes staan, net uit de oven. Je zou zo wat kadetjes bij ze willen bestellen. Dat is wat dit schilderij van Jan Steen losmaakt als je ervoor staat. Wie zijn deze bakkers? Waarom zijn ze op deze manier geschilderd? Janine Abbring gaat in gesprek met conservator Anne Lenders.
Familieverraad en liefdesverdriet van prinses in Delfts blauw: Mary Stuart II
BeluisterdDit is het verhaal van Mary Stuart II, koningin van Engeland, Schotland en Ierland. Door haar huwelijk met stadhouder Willem III van Oranje was ze verbonden met Nederland. Wie was deze 17de-eeuwse prinses? Waarom moest ze breken met haar vader? Een bewogen leven dat zich afspeelde op onder meer Paleis Het Loo en in Kensington Palace Londen. Janine Abbring gaat in gesprek met Femke Diercks.
Tentoonstelling Thuis in de 17de eeuw: Hoe zag het dagelijks leven eruit? En wat is het idee achter de vormgeving?
BeluisterdHoe was het dagelijks leven in de 17de eeuw? Het antwoord op die vraag krijg je in de tentoonstelling 'Thuis in de 17de eeuw'. Hoe woonden ze, hoe werkten ze, hoe vermaakten ze zich? Van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. In deze podcast hoor je ook welke bijzondere vorm er is gekozen voor deze tentoonstelling. Een soort levensgrote kijkdozen… een decor van karton. Janine Abbring gaat met conservator Maartje Brattinga op bezoek in het atelier van kunstenaar Steef de Jong.
Een stoer mens in een klein monument: Truus Trompert door Charlotte van Pallandt
BeluisterdHet zijn kleine bommetjes, de beelden van Charlotte van Pallandt. Haar favoriete model was Truus Trompert: een vrouw uit een totaal verschillende wereld maar met wie ze het heel goed kon vinden. Ze was geliefd, ook bij veel andere kunstenaars. Zij benaderde het poseren als een vak, dat ze 40 jaar lang beoefende. Een verhaal over een bijzondere vriendschap tussen beeldhouwer en model. Janine Abbring gaat erover in gesprek met Jan Teeuwisse, voorzitter van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap en bijzonder hoogleraar moderne beeldhouwkunst.
Intiem portret van een Italiaanse vrouw met hond Puck door Thérèse Schwartze
BeluisterdWie is de vrouw die de hond zo liefdevol aankijkt? Hoe weten we dat ze Italiaanse was en dat ze zich Fortunata noemde? En waarom raakt dit schilderij zoveel bezoekers? Met Mayken Jonkman volgen we schilder Thérèse Schwartze naar Parijs: een wereld van salons en netwerkborrels waarin zij volhardend haar weg vond en succes had.
Het avontuurlijke leven van ridder D'Éon, die 50 jaar als man leefde en 30 jaar als vrouw
BeluisterdHet klinkt als een avonturenroman: Chevalier / Chevalière d’Éon was advocaat, diplomaat, spion, officier van de cavalerie en zwaardvechter. Hoe dan? Wat speelde zich allemaal af in dit leven, dat omgeven is met speculaties en roddels. Er werden zelfs weddenschappen afgesloten en rechtszaken of d’Éon een vrouw of man was. Luister naar dit – zonder overdrijven – bijzondere levensverhaal. Janine Abbring gaat in gesprek met conservator geschiedenis Maria Holtrop.
Maarten Mak in Deshima, Japan
BeluisterdStel je voor: je wordt als Nederlandse klerk naar de andere kant van de wereld gezonden, om een jaar lang te gaan wonen en werken op het Japanse eiland Deshima, aan het begin 19de eeuw, in een totaal afgesloten gebied. Het overkwam Maarten Mak, een gewone man uit Nederland. Je ziet hem op dit portret staan met de baai van Nagasaki op de achtergrond. Wie was hij, wat deed hij daar, en hoe was het leven in Deshima? Host Janine Abbring interviewt Menno Fitski.
Zelfportret van Bep Rietveld, met een lijst die wel eens door haar vader gemaakt kan zijn
BeluisterdDe vrouw die ons op dit zelfportret recht aankijkt, staat nog aan het begin van haar leven. Er zou haar nog heel wat te wachten staan. Ze overleefde de Japanse interneringskampen in Indonesië, waar ze heel veel portretten tekende. Haar naam: Bep Rietveld. Van haar kunstwerken worden er steeds meer teruggevonden, en de zoektocht is nog lang niet ten einde. Wie was Bep Rietveld? Hoe heeft haar leven haar schilderstijl beïnvloed? En wie heeft de lijst om haar zelfportret gemaakt? Ludo van Halem, conservator 20ste-eeuwse kunst, gaat over Bep Rietveld in gesprek met Janine Abbring.
BONUS! Artus Quellinus - Beeldhouwer van Amsterdam
BeluisterdHet Paleis op de Dam kent iedereen. Maar de naam Artus Quellinus kent bijna niemand. Terwijl hij en zijn atelier alle beelden maakten die je in en op het Paleis ziet. Wie was deze 'beeldhouwer van Amsterdam'? Ter ere van 750 jaar Amsterdam komen meer dan 100 van zijn beelden samen in één grote tentoonstelling, inclusief zijn grootste meesterwerk, het Paleis zelf. In deze bonusaflevering gaat conservator Frits Scholten in gesprek met host Janine Abbring over Artus Quellinus - Beeldhouwer van Amsterdam.
BONUS! American Photography
BeluisterdDe tentoonstelling American Photography biedt met meer dan 200 werken een indruk van de rijke en diverse geschiedenis van de fotografie in de Verenigde Staten door de ogen van Amerikaanse fotografen. Van intieme, alledaagse momenten tot historische keerpunten. Je ziet hoe fotografie sinds de uitvinding in de 19de eeuw overal doordrong: van kunst, reclame en privégebruik. Fotografie is overal! In de podcast hoor je hoe de tentoonstelling tot stand is gekomen en welke verrassende keuzes zijn gemaakt. Wat zijn de favorieten van conservator Mattie Boom? Ze vertelt erover in gesprek met Humberto Tan.
Thomas Gresham & Anne Fernely
BeluisterdOp twee afzonderlijke portretten zie je twee chique geklede mensen. Ze kijken je doordringend aan, en het lijkt net alsof ze je met hun ogen volgen als je langs loopt. De man en vrouw dragen zwarte glanzende stoffen, hebben sieraden om, en witte kragen. Een beetje statig. Wie zijn deze zelfverzekerde burgers, en wie heeft ze zo mooi vastgelegd? Deze aflevering gaat over de enorm rijke Thomas Gresham en Anne Fernely uit de 16de eeuw, geschilderd door Anthonis Mor. Matthias Ubl, conservator vroege Nederlandse schilderkunst, vertelt wie deze mensen waren en hoe hun rijke Europese leven eruit zag in gesprek met Janine Abbring.
Familie Van Lennep
BeluisterdWe zien een portret van maar liefst elf mensen in Europese én Turkse kleding. De rijkdom spat ervan af: zijde, bont, goud en parels, en aan hun voeten een Turks tapijt. Het zijn Anna Maria Leidstar en haar man David van Lennep en hun familie, die in Izmir woonden. Ze zijn een voorbeeld van 18de-eeuwse emigratie. Wie waren deze mensen en wat deden ze in Turkije? Eveline Sint Nicolaas, senior conservator Geschiedenis, praat erover met host Janine Abbring.
Frederik van Utrecht
BeluisterdEen borstbeeld in zilver en goud. De man heeft een mijter op, een stoppelbaardje en wat bolle ogen. Zijn krullen komen weelderig onder zijn mijter vandaan, die prachtig is bewerkt. Je denkt toch als eerste aan Sinterklaas, door de mijter. Maar het tekstbordje zegt Sint Frederik. Wie was hij? Waarvoor werd dit pronkstukje gemaakt? En wat zat er verborgen onder die mijter? We gaan het hebben over een heilige: Sint-Frederik, bisschop in Utrecht. Zijn borstbeeld is een van de oudste objecten van de Europese kunst in het Rijksmuseum, dus een van de vroegste portretten, misschien wel hét vroegste. Maar is het wel een portret? Conservator metalen Dirk Jan Biemond vertelt over Frederik van Utrecht, bisschop in de 9de eeuw, in gesprek met Janine Abbring.
Jacoba van Beieren
BeluisterdWaarom spreekt Jacoba van Beieren zo tot de verbeelding? Het Rijksmuseum heeft meerdere portretten van haar en voorwerpen die misschien zelfs haar eigendom waren, inclusief een streng haar. Schrijver Bart Van Loo van het boek De Bourgondiërs droomt over een verfilming van haar leven met Scarlett Johansson in de hoofdrol. Wie was ze, hoe zag haar bewogen leven eruit en waar stond ze voor? Conservator geschiedenis Jeroen ter Brugge vertelt over het boeiende leven van Jacoba van Beieren: gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen.
Erasmus
BeluisterdWe zien Erasmus staand achter zijn lessenaar, schrijvend, tussen de boeken zoals je verwacht van een geleerde zoals hij. Albrecht Dürer maakte deze gravure zes jaar nadat hij Erasmus had ontmoet. Waarom pas na zo'n lange tijd? En is dit portret een beeld van een hooggeleerde Erasmus die druk bezig is met nieuwe, inspirerende ideeën. Of laat het juist een beeld zien van een oude geleerde die zijn beste tijd gehad heeft en alleen nog maar in zijn boeken bestaat? Janine Abbring gaat erover in gesprek met Joyce Zelen, conservator van het Rijksprentenkabinet.